Γιορτάζει ο προστάτης του Αγίου Νικολάου Βόνιτσας, Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένοις 9-10/5/2026. (Λίγα λόγια για το χωριό)
Χάριτι Θεού η ενορία μας θα τιμήσει και εφέτος με την αρμόζουσα εκκλησιαστική τάξη, το προστάτη της, Άγιο Νικόλαο τον εν Βουνένοις. Το πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών είναι το κάτωθι: Σάββατο 9 Μαϊου: 19:00 μ.μ. Εσπερινός μετά αρτοκλασίας και θείου κηρύγματος.
Κυριακή 10 Μαϊου: 07:00 π.μ. Όρθρος – Θεία Λειτουργία, απο τον πατήρ Αλέξανδρο Διγενή
Εν συνεχεία θα ακολουθήσει η λιτάνευση της ιεράς εικόνος του Αγίου Νικολάου.
“Γνωρίζοντας τον τόπο μας”
Του Ευάγγελου Κουτιβή
Για τον μέσο ταξιδιώτη, ο Άγιος Νικόλαος Βόνιτσας είναι ένα «υποχρεωτικό» σημείο στον χάρτη. Μια σύντομη επιβράδυνση καθώς η Αιτωλοακαρνανία παραδίδει τη σκυτάλη στο Ιόνιο, μόλις δέκα χιλιόμετρα πριν το πλωτό γεφύρι της Λευκάδας. Όμως, πίσω από τη βιασύνη των διερχόμενων οχημάτων, κρύβεται ένας τόπος που απαιτεί μια γενναία «λοξοδρόμηση» από την πεπατημένη. Εκεί, όπου η ιστορία της αρχαιότητας μπλέκεται με τον πόνο της προσφυγιάς, αποκαλύπτεται ένα χωριό-κόσμημα, χτισμένο πάνω σε μύθους, θυσίες και μια ακλόνητη θέληση για ρίζωμα.
Το Γεωγραφικό Παράδοξο και η Φυγή της Βασίλισσας
Η γεωγραφική θέση του Αγίου Νικολάου είναι από μόνη της ένα σπάνιο φαινόμενο. Ο οικισμός απλώνεται ανάμεσα σε δύο υδάτινους κόσμους: την μυστηριακή λίμνη της Βουλκαριάς από τη μία και το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας από την άλλη. Συνδετικός κρίκος; Η περίφημη διώρυγα της Κλεοπάτρας.
Εδώ κοντά, το 31 π.Χ., γράφτηκε ένα από τα πιο δραματικά κεφάλαια της παγκόσμιας ιστορίας. Κατά τη διάρκεια της Ναυμαχίας του Ακτίου, η καλλονή βασίλισσα της Αιγύπτου, διαβλέποντας την επικράτηση του Γάιου Οκτάβιου έναντι του Μάρκου Αντώνιου, επέλεξε αυτό το στενό πέρασμα για να διαφύγει. Παρατώντας τον εραστή της στα «κρύα της θαλάσσης» και στις φλόγες της σύγκρουσης, η Κλεοπάτρα χάραξε μια πορεία διαφυγής που έμελλε να σφραγίσει τη μοίρα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Αν η αρχαιότητα προσδίδει στο χωριό μια αύρα μύθου, το 1925 είναι η χρονιά που του χάρισε την ψυχή του. Ο Άγιος Νικόλαος είναι δημιούργημα ανθρώπων που κουβάλησαν την πατρίδα τους σε μια μπόγο. Πρόσφυγες από τον Πόντο, μετά από μια πρώτη, άκαρπη προσπάθεια εγκατάστασης στην Πέρδικα Θεσπρωτίας, έφτασαν εδώ αναζητώντας το αυτονόητο: γη για τα κοπάδια τους. Η έλλειψη βοσκοτόπων στη Θεσπρωτία έγινε η αφορμή για να ανακαλύψουν την «άπλα» της Βόνιτσας. Εκεί, ανάμεσα στα έλη και τη θάλασσα, οι Πόντιοι ρίζωσαν, δουλεύοντας σκληρά για να μετατρέψουν έναν άγνωστο τόπο σε νέα πατρίδα.
Μια επίσκεψη στο κοιμητήριο του χωριού ισοδυναμεί με ανάγνωση ενός πέτρινου ληξιαρχικού βιβλίου. Τα επώνυμα που είναι χαραγμένα στα μάρμαρα —Κυριακίδης, Φούντογλου, Μαυρίδης, Μουρατίδης, Τσολακίδης, Κασσαπίδης— αποτελούν την ακτινογραφία της καταγωγής του οικισμού. Σήμερα, δίπλα τους, βρίσκονται πλέον και λευκαδίτικα επίθετα, μια αδιάψευστη απόδειξη της ώσμωσης και της αρμονικής συνύπαρξης των ανθρώπων της περιοχής μέσα στις δεκαετίες.
Ο οικιστικός ιστός του Αγίου Νικολάου είναι ένα μωσαϊκό αντιθέσεων. Ο παλαιός πυρήνας, που αγκαλιάζει την πλευρά της ανοιχτής θάλασσας, διατηρεί μια γοητεία περασμένων εποχών. Εντύπωση προκαλούν τα διώροφα σπίτια, χτισμένα με ένα ιδιαίτερο σχέδιο που θυμίζει μικρούς πυργίσκους. Με το δυσανάλογο ύψος τους, τις εξωτερικές σκάλες, τα μπαλκόνια και τα ανοίγματα που κοιτούν κυρίως προς τη θάλασσα, τα κτίρια αυτά μαρτυρούν μια εποχή που οι κάτοικοι απέκτησαν οικονομική ισχύ.
Στις ευρύχωρες αυλές τους, το πηγάδι (ή η στέρνα) και ο παραδοσιακός φούρνος στέκουν ακόμα ως σύμβολα μιας αυτάρκους οικιακής οικονομίας. Αυτά τα «αρχοντικά» της προσφυγιάς στέκουν με καμαρωτή αξιοπρέπεια δίπλα στα παλιά, ταπεινά χαμόσπιτα της πρώτης εγκατάστασης, υπενθυμίζοντας τη διαδρομή από την ανέχεια στην προκοπή.
Πίστη, Παράδοση και η Σύγχρονη Ταυτότητα
Στην καρδιά του χωριού, η επιβλητική νεόκτιστη εκκλησία του Αγίου Νικολάου του εν Βουνένοις (που έζησε στην Ανατολή τον 9ο αιώνα) δεσπόζει στη μεγάλη πλατεία έχοντας δίπλα της το μνημείο των ποντίων. Κάθε χρόνο, στις 9 και 10 Μαΐου, το χωριό «σταματά» για να τιμήσει τον προστάτη του, σε ένα πανηγύρι που ενώνει τις γενιές. Δίπλα, η παλιά ταμπέλα στο κοινοτικό γραφείο —«Νομαρχία Αιτωλοακαρνανίας, Επαρχία Βόνιτσας»— στέκει ως νοσταλγική υπενθύμιση μιας διοικητικής δομής που πέρασε στην ιστορία.
Στο γραφικό λιμανάκι, η εικόνα είναι καθαρά παραδοσιακή. Τα ξύλινα σκαριά, τα πριάρια και οι βάρκες μαρτυρούν τη σχέση των κατοίκων με το υγρό στοιχείο. Όμως, ο Άγιος Νικόλαος ξέρει και να εκσυγχρονίζεται.
Οι παραλίες του αποτελούν πλέον πόλο έλξης για διαφορετικά κοινά:
-
Τα «Πευκάκια», με το μικρό πευκοδάσος να αγγίζει το κύμα, προσφέρουν καταφύγιο γαλήνης.
-
Ο «Άγιος Ιωάννης», με τους ευνοϊκούς ανέμους του, έχει μετατραπεί σε διεθνή προορισμό για τους λάτρεις του Kite surfing, φέρνοντας μια φρέσκια, κοσμοπολίτικη ενέργεια στην περιοχή.
Ο Άγιος Νικόλαος Βόνιτσας δεν είναι απλώς ένας σταθμός ή ένας κόμβος στον δρόμο για τη Λευκάδα. Είναι ένας τόπος που σε προσκαλεί να επιβραδύνεις. Είναι η απόδειξη πως, αν κοιτάξεις πέρα από την άσφαλτο, θα βρεις ανθρώπους που κράτησαν ζωντανή τη μνήμη του Πόντου, αρχιτεκτονική που αψήφησε τον χρόνο και μια θάλασσα που ακόμα ψιθυρίζει τα μυστικά της Κλεοπάτρας.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Δ. ΚΟΥΤΙΒΗΣ
.
